Τα φαινόμενα βανδαλισμών στον Δήμο Παπάγου-Χολαργού με παράνομα γκράφιτι και φθορές της δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας είναι σχεδόν καθημερινό φαινόμενο. Το βάψιμο με σπρέι στις όψεις των κτιρίων, ακόμα και σε σχολεία, σε πάρκα και σε στάσεις λεωφορείων, οι φθορές σε παγκάκια και όργανα σε παιδικές χαρές, σε κουτιά και κολώνες της ΔΕΗ, τα συνθήματα και σύμβολα ομάδων σε ότι επιφάνεια βρεθεί μπροστά τους, η κάλυψη με μουτζούρες πινακίδων οδικής κυκλοφορίας, κάδους απορριμμάτων, οι βανδαλισμοί ή και η βεβήλωση μνημείων ιστορικής σημασίας ακόμα και με το σπάσιμο μαρμάρων σε πλατείες είναι πράξεις θλιβερές και αδιανόητες. Πρόκειται για μία σύγχρονη μάστιγα που προστίθεται στην αισθητική παρακμή των πόλεων της Ελλάδας και αφορά δυστυχώς και τον Δήμο μας που δίνει την εντύπωση ότι είναι ανοχύρωτος και απροστάτευτος.
Η έξαρση του φαινομένου του βανδαλισμού της δημόσιας περιουσίας και γενικότερα της παραβατικότητας αφορά κάποιους λίγους νέους που βρίσκουν διέξοδο μέσω του γκράφιτι σαν μια πράξη εκτόνωσης και αντι-συστημικότητας βασισμένη στην αντίληψη ότι η παραβατικότητα και η έλλειψη σεβασμού είναι ένα μέσο αντίστασης σε μια κοινωνία και ένα σύστημα. Οι νέοι, το πιο σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας, δείχνουν στην πλειοψηφία τους αδιαφορία για τα όσα συμβαίνουν στην κοινωνία και επηρεάζουν τη ζωή τους. Οι νέοι αισθάνονται έντονα την αναξιοκρατία, την αδικία και την υποκρισία, ενώ πολλές φορές μια μειοψηφία εκφράζεται με ακραίες συμπεριφορές. Φυσικά, δεν χρειάζεται να είναι κανείς κοινωνιολόγος για να καταλάβει ότι οι βανδαλισμοί από κυρίως με παράνομα γκράφιτι πρόκειται για πράξεις αμφισβήτησης από νέους που εκφράζουν την αντίθεσή τους απέναντι σε αξίες και θεσμούς, θέλοντας να τραβήξουν την προσοχή και όλες τους οι πράξεις είναι για να αναδείξουν την παρουσία τους.
Δυστυχώς, ένα μέρος των δημοτών μας ανέχεται τη φθορά δημόσιας περιουσίας σαν ένα μοιραίο και αναπόφευκτο κακό δίπλα σε μια σειρά από φαινόμενα που υποβαθμίζουν την ποιότητα της ζωής μας όπως η έλλειψη ασφάλειας και η άνοδός της εγκληματικότητας, τα ανύπαρκτα πεζοδρόμια, η τσιμεντοποίηση, η μείωση του πρασίνου. Καταλήγουμε έτσι, δυστυχώς, να ανεχόμαστε κάτι αποκρουστικό και παραβατικό, ενάντια στην αισθητική μας, τις αντιλήψεις μας, τους κανόνες και τις αξίες μας. Γινόμαστε ανήμποροι θεατές στην καταστροφή του ζωτικού μας χώρου, στην παραβίαση των αρχών μας και των αξίων μας. Και ερχόμαστε έτσι στην φράση του Μάνου Χατζηδάκη ότι «όταν το πρόσωπο του τέρατος πάψει να μας τρομάζει, τότε πρέπει να φοβόμαστε… γιατί αυτό σημαίνει ότι έχουμε αρχίσει να του μοιάζουμε.»
Η επικράτηση του βανδαλισμού με τα παράνομα γκράφιτι, τα μαρκαρίσματα των τοίχων και τα συνθήματα με σπρέι, έχει φτάσει σε ανησυχητικό επίπεδο και είναι επιτακτική ανάγκη να κάνουμε κάτι. Όμως, συνειδητοποιούμε ότι ούτε η κρατική ποσό μάλλον η δημοτική αρχή μπορεί να έχει αποτελεσματική δράση. Γιατί είναι γεγονός ότι η Δημοτική Αρχή δεν έχει ούτε τα αντανακλαστικά, ούτε την θέληση, ούτε την δυνατότητα να διαφυλάξει τους δημόσιους χώρους και να αποτρέψει τα φαινόμενα παραβατικότητας και βανδαλισμών. Χυδαία και προσβλητικά γκράφιτι, ακόμα και έξω από τα σχολεία, παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς την άμεση παρέμβαση των αρμοδίων υπηρεσιών. Ότι γίνεται είναι ανεπαρκές και καθυστερημένο. Όμως κάποιοι άλλοι Δήμοι, όπως ο Δήμος Αμαρουσίου, λαμβάνει μέτρα, υποβάλλει μηνύσεις κατά αγνώστων, καλεί τους πολίτες να καταγγέλλουν παράνομες δράσεις ενώ εχει αναθέσει σε ιδιωτική εταιρία φύλαξης την προστασία της δημόσιας περιουσίας. Και θα πρέπει να προσθέσουμε εδώ ότι τα ποσά δαπανώνται προκειμένου να αποκατασταθούν οι ζημιές είναι χρήματα που αφαιρούνται από άλλες ανταποδοτικές προς τους πολίτες υπηρεσίες.
Αυτό που αρχίσαμε σήμερα με την Σύγχρονη Πολιτεία με επικεφαλής τον Δημήτρη Οικονόμου, αφορά τον καθαρισμό σε τοίχους, μάνδρες, παγκάκια, πινακίδες οδικής κυκλοφορίας. Είναι μια συμβολική πράξη που θα συνεχίσουμε να το κάνουμε συστηματικά. Εννοείται ότι η ευθύνη για την αποκατάσταση από τις φθορές στην δημόσια περιουσία ανήκει στις κρατικές και δημοτικές αρχές. Όμως, δεν απαιτούνται μόνο παρεμβάσεις για την αποκατάσταση και καταστολή αυτών των παραβατικών πράξεων. Χρειάζεται κυρίως ενημέρωση, εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση της νέας γενιάς ώστε να αγκαλιάσει το αυτονόητο, δηλαδή να αγαπήσει, να σεβαστεί τον κοινόχρηστο χώρο και να προστατεύσει την δημόσια περιουσία. Και φυσικά είναι σημαντικό να διαχωριστεί το βανδαλιστικό γκράφιτι από την τέχνη του δρόμου. Το πρώτο καταστρέφει, ενώ το δεύτερο μπορεί να ομορφύνει και να δώσει χρώμα σε γκρίζους δημόσιους χώρους.
Αυτό που επιδιώκουμε είναι η ευαισθητοποίηση των πολιτών και κυρίως των εφήβων για την σημασία και την αξία που έχει ο σεβασμός στην δημόσια περιουσία. Και αυτό περνάει μέσα από την εκπαίδευση και ενημέρωση, μέσα από την οικογένεια και το σχολείο, ενώ τα κοινωνικά δίκτυα της τοπικής αυτοδιοίκησης μπορούν να αποτελέσουν ένα κρίσιμο εργαλείο προς αυτήν την κατεύθυνση. Το πρόγραμμα μας, εκτός από αυτές τις καθαρά συμβολικές δράσεις καθαρισμού των γκράφιτι που προσβάλουν την αισθητική και προκαλούν φθορές στην δημόσια περιουσία, περιλαμβάνει δράσεις με καμπάνιες ευαισθητοποίησης μέσα στα σχολεία και σε συνεργασία με τους συλλόγους γονέων.
Η εικόνα μίας πόλης απεικονίζει την αισθητική, την ιστορία της και τον πολιτισμό της. Είμαστε σίγουροι ότι οι πολίτες του Δήμου Παπαγου-Χολαργου θα αγκαλιάσουν αυτήν την σημαντική κίνηση και θα συσπειρωθούν στις επόμενες δράσεις μας ώστε να συμβάλουμε στην δημιουργία ενός ασφαλούς, πολιτισμένου και αισθητικά ελκυστικού περιβάλλοντος στην τοπική κοινωνίας μας.
Γιώργος Κορκόβελος, συντονιστής της Ομάδας για την δράση ‘Σεβασμός στον δημόσιο χώρο – ΟΧΙ στις μουτζούρες στον Δήμο Παπάγου-Χολαργού’
