Ώρα για έναν Δήμο με Ευρωπαϊκή Στρατηγική και Ουσιαστική Αξιοποίηση Προγραμμάτων
Η Ευρώπη δίνει σήμερα στους Δήμους χρηματοδοτικά εργαλεία, τεχνογνωσία και νέες δυνατότητες ανάπτυξης. Ο Δήμος Παπάγου–Χολαργού μπορεί να διεκδικήσει περισσότερα — με σχέδιο, εξωστρέφεια και μια νέα δημοτική αντίληψη που μετατρέπει τις ευκαιρίες σε έργα για την πόλη και τους δημότες.
Ο τόπος μας δεν χρειάζεται άλλες χαμένες ευκαιρίες, αλλά μια Νέα Δημοτική Αρχή που κοιτάζει μπροστά. Γιατί η ευρωπαϊκή ταυτότητα δεν είναι θεωρία, είναι η καθημερινότητά μας: σύγχρονες υποδομές, πράσινη ανάπτυξη, ψηφιακές υπηρεσίες και ποιότητα ζωής σε κάθε γειτονιά.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επενδύει σήμερα δισεκατομμύρια ευρώ στους Δήμους για έργα πολιτικής προστασίας, πράσινης ανάπτυξης, ενεργειακής αυτονομίας, κοινωνικής συνοχής και ψηφιακού μετασχηματισμού. Μέσα από το ΕΣΠΑ 2021–2027, το Ταμείο Ανάκαμψης και προγράμματα όπως τα LIFE, Horizon Europe, Interreg, URBACT, Creative Europe και CERV, οι Δήμοι που διαθέτουν στρατηγική, τεχνική επάρκεια και εξωστρέφεια εξασφαλίζουν σημαντικούς πόρους και μετασχηματίζουν την καθημερινότητα των πολιτών.
Κρίσιμο εργαλείο της νέας ευρωπαϊκής προσέγγισης αποτελεί το Building Europe with Local Councillors (BELC), το οποίο συνδέει δημοτικούς συμβούλους και τοπικές αρχές με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Μέσα από αυτό, οι Δήμοι αποκτούν άμεση πρόσβαση σε ευρωπαϊκές πολιτικές, χρηματοδοτήσεις, καλές πρακτικές και δυνατότητα συμμετοχής σε διεθνή δίκτυα και συνεργατικά σχήματα (consortiums). Στην πράξη, λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ τοπικής αυτοδιοίκησης και ευρωπαϊκών θεσμών.
Την ώρα που ευρωπαϊκοί Δήμοι αλλά και πολλές πόλεις στην Ελλάδα εντάσσονται ενεργά σε ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, όπως η αποστολή για τις «Κλιματικά Ουδέτερες και Έξυπνες Πόλεις», ο Δήμος Παπάγου–Χολαργού παραμένει ουσιαστικά εκτός στρατηγικού σχεδιασμού, χωρίς συστηματική αξιοποίηση των διαθέσιμων εργαλείων και χωρίς ισχυρή ευρωπαϊκή ταυτότητα.
Ο Δήμος έχει εξασφαλίσει ορισμένες χρηματοδοτήσεις, όπως για έργα «Έξυπνης Πόλης» και ενεργειακές παρεμβάσεις σε σχολικές μονάδες. Ωστόσο, οι δυνατότητες είναι πολύ μεγαλύτερες από την έως σήμερα απορρόφηση πόρων. Αυτό που λείπει είναι ένας ολοκληρωμένος μηχανισμός διεκδίκησης και σχεδιασμού ευρωπαϊκών έργων.
Στο πεδίο της πολιτικής προστασίας, το παράδειγμα του Υμηττού είναι απολύτως χαρακτηριστικό. Η Ευρωπαϊκή Ένωση χρηματοδοτεί σύγχρονα συστήματα πρόληψης πυρκαγιών, με θερμικές κάμερες, αισθητήρες, drones επιτήρησης, ψηφιακά κέντρα ελέγχου και εκπαιδευτικά προγράμματα εθελοντών. Παράλληλα, το πρόγραμμα ANTINERO αποτελεί βασικό εργαλείο για καθαρισμούς δασικών εκτάσεων, αντιπυρικές ζώνες και έργα πρόληψης σε περιοχές υψηλού κινδύνου. Παρά τη σημασία του Υμηττού για τον Δήμο, δεν έχει παρουσιαστεί μέχρι σήμερα ένα ολοκληρωμένο, ευρωπαϊκά χρηματοδοτούμενο σχέδιο προστασίας και διαχείρισης.
Αντίστοιχα, στον τομέα της ενέργειας, η δημιουργία Δημοτικής Ενεργειακής Κοινότητας θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τα δεδομένα, με φωτοβολταϊκά σε σχολεία και δημοτικά κτίρια, ενεργειακό συμψηφισμό και μείωση του κόστους για τον Δήμο και τους δημότες.
Στον τομέα του αστικού σχεδιασμού και της καθημερινότητας, προγράμματα όπως το URBACT δίνουν τη δυνατότητα συμμετοχής σε ευρωπαϊκά δίκτυα πόλεων για ανταλλαγή τεχνογνωσίας σε θέματα βιώσιμης κινητικότητας, πράσινων δημόσιων χώρων και «έξυπνων» υπηρεσιών. Αντίστοιχα, το Creative Europe και το CERV μπορούν να στηρίξουν πολιτιστικές δράσεις, συμμετοχή νέων, ευρωπαϊκές ανταλλαγές, δράσεις δημοκρατίας και κοινωνικής συνοχής.
Παρά το εύρος των εργαλείων, ο Δήμος Παπάγου–Χολαργού εξακολουθεί να μην διαθέτει ένα ισχυρό Γραφείο Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, το οποίο θα λειτουργούσε ως κεντρικός πυλώνας για την αναζήτηση χρηματοδοτήσεων, τη συμμετοχή σε ευρωπαϊκά δίκτυα, τη σύνταξη προτάσεων και τη δημιουργία διεθνών συνεργασιών. Η απουσία τέτοιας δομής στερεί από τον Δήμο πολύτιμες ευκαιρίες.
Ο Δήμος Παπάγου–Χολαργού έχει όλα τα χαρακτηριστικά για να πρωταγωνιστήσει σε αυτή τη νέα ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Ωστόσο, χωρίς στρατηγική, οργάνωση και ενεργή συμμετοχή στα ευρωπαϊκά δίκτυα, οι ευκαιρίες παραμένουν ανεκμετάλλευτες.
Η Ευρώπη των πόλεων δεν περιμένει όσους αδρανούν. Ο Δήμος Παπάγου–Χολαργού χρειάζεται άμεσα μια νέα δημοτική αρχή με σύγχρονο όραμα, τεχνοκρατική επάρκεια και καθαρό ευρωπαϊκό προσανατολισμό. Οι δημότες καλούνται να γυρίσουν σελίδα από τη σημερινή διαχειριστική ανεπάρκεια και να επιλέξουν μια νέα πορεία διεκδίκησης, σχεδιασμού και αξιοποίησης των ευρωπαϊκών ευκαιριών.
Γιώργος Κορκόβελος
Κάτοικος Παπάγου, Αντιπρόεδρος της UEF Greece-ΕΕνΟΕ (Ελληνική Ένωση για την Ομοσπονδία της Ευρώπης)
