Το Μητροπολιτικό Πάρκο Γουδή αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα ελεύθερα δημόσια αστικά τοπία της Αθήνας και ένα κρίσιμο έργο για την ποιότητα ζωής των κατοίκων. Το όραμα για ένα ενιαίο, πράσινο και προσβάσιμο πάρκο με χρήση αναψυχής, πολιτισμού και ήπιων αθλητικών δραστηριοτήτων συνδέεται άμεσα με τις ανάγκες και τις προσδοκίες του Δήμου Παπάγου-Χολαργού.
Το πάρκο Γουδή–Ιλισίων εκτείνεται σε μια δημόσια έκταση περίπου 4.000–4.500 στρεμμάτων, με πυρήνα του μελλοντικού πάρκου τα 3.000 στρέμματα. Σήμερα η περιοχή είναι κατακερματισμένη με σημάδια θλιβερής εγκατάλειψης και υποβάθμισης: περιλαμβάνει πράσινο σε κατάσταση ξηρασίας, παλαιά στρατόπεδα που καταρρέουν, αθλητικές εγκαταστάσεις, νοσοκομεία και δημόσια κτίρια,. Μεγάλα τμήματα χρησιμοποιούνται για στάθμευση (ένα απέραντο παρκινγκ και εγκαταλελειμμένων αυτοκινήτων), οδική κυκλοφορία σε τριτοκοσμικές συνθήκες και αποθήκευση, παραπήγματα δίπλα στον εναπομείναντα Ιλισό και άλλα πολλά που αλλοιώνουν και προσβάλουν τον χώρο. Όλα αυτά φυσικά χωρίς ενιαίο σχέδιο και κανένα περιβαλλοντικό κριτήριο.
Οι τρεις Δήμοι που συμμετέχουν στο Πάρκο Γουδή μοιράζονται την έκταση του πάρκου, με τον Δήμο Αθηναίων να καλύπτει περίπου 2.000 στρέμματα, τον Δήμο Ζωγράφου γύρω στα 750 στρέμματα και τον Δήμο Παπάγου-Χολαργού περίπου 350 στρέμματα. Σύμφωνα με τα Ρυθμιστικά Σχέδια και μελέτες των Δήμων, το Πάρκο Γουδή προβλέπεται ως ενιαίο μητροπολιτικό πάρκο υψηλού πρασίνου, με στόχο το 60–65% της έκτασης να καλύπτεται από φυσικό πράσινο.
Οι βασικές προβλέψεις περιλαμβάνουν:
α) Απομάκρυνση μεγάλων χώρων στάθμευσης, β) Κατασκευή ήπιων αθλητικών υποδομών, γ) Επανάχρηση παραδοσιακών κτιρίων για πολιτιστικές και εκπαιδευτικές χρήσεις, δ) Ανάδειξη του Ιλισσού μέσω πράσινων διαδρομών.
Ενώ όμως υπάρχει το θεσμικό πλαίσιο από το 1977 και ΠΔ από το 2011 που προβλέπουν χώρο πράσινου, μέχρι σήμερα δεν έχει προχώρηση ούτε η υλοποίηση, ούτε το ζήτημα της διαχείρισης.
Ο Δήμος Παπάγου-Χολαργού συνορεύει λειτουργικά με το Γουδή και το Πάρκο Γουδή αποτελεί στρατηγική επένδυση για την ποιότητα ζωής των κατοίκων του. Η ολοκλήρωσή του θα επιφέρει: Βελτίωση του μικροκλίματος και της ποιότητας αέρα, δημιουργία πράσινων συνδέσεων για πεζούς και ποδηλάτες από τον Παπάγο προς το πάρκο και ενίσχυση των υφιστάμενων πράσινων νησίδων του Δήμου ως μέρος ενός ενιαίου οικολογικού δικτύου.
Συγκεκριμένα, οι προτεινόμενες παρεμβάσεις για τον Παπάγο αφορούν:
– Πράσινο διάδρομο Παπάγου–Γουδή (πεζό και ποδηλατικό), που θα συνδέει τις γειτονιές του Παπάγου με τον πυρήνα του Πάρκου Γουδή, μέσω διαπλάτυνσης πεζοδρομίων, δενδροφύτευση υφιστάμενων οδών και ποδηλατική λωρίδα χαμηλής ταχύτητας.
– Ασφαλείς σχολικές & αθλητικές διαδρομές: Σήμανση, διαβάσεις και χαμηλά όρια ταχύτητας για ασφαλή πρόσβαση στο πάρκο.
– Δίκτυο Πράσινων Νησίδων: Σύνδεση υφιστάμενων πλατειών, σχολικών αυλών και μικρών πάρκων με τον πυρήνα του Γουδή.
Οι κάτοικοι και οι σύλλογοι ζητούν όχι άλλα αποσπασματικά έργα, αλλά τη διατήρηση του Πάρκου ως ενιαίου μητροπολιτικού χώρου υψηλού πρασίνου, με την διατήρηση, και ανάδειξη σημαντικών ιστορικών κτιρίων των έξι συνολικά στρατοπέδων (κυρίως του ‘ιππικού συντάγματος’), χωρίς να επιβαρυνθεί η περιοχή με πρόσθετο τσιμέντο και ασύμβατες χρήσεις, καθώς και την άμεση υλοποίηση του σχεδίου με χρονοδιάγραμμα και σαφή φορέα διαχείρισης.
Το 2024 σημειώθηκε σημαντική πρόοδος: οι τρεις Δήμοι συμφώνησαν στη σύσταση φορέα για την υλοποίηση του Πάρκου και προχώρησαν το Σεπτέμβριο του 2025 σε προτάσεις τροποποίησης/βελτίωσης του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος για την προστασία του Υμηττού και την ανάγκη άμεσης θεσμοθέτησης Ειδικού Πολεοδομικού Σχέδιου για το πάρκο Γουδή το οποίο ήδη εκπονεί ο Δήμος Αθηναίων. Σε πρώτη φάση απαιτείται η δημιουργία ενός αποτελεσματικού μοντέλου διαχείρισης με συνεργασίες με την κεντρική διοίκηση, το φορέα για την διαχείριση των προστατευμένων περιοχών, με σεβασμό πάντα στις αρμοδιότητες της τοπικής αυτοδιοίκησης. Παράλληλα, αξίζει να αναφερθεί η πρόσφατη έγκριση χρηματοδότησης, για την ανακατασκευή του δημοτικού γηπέδου ποδοσφαίρου εντός του πάρκου για χρήση ερασιτεχνικού αθλητισμού.
Η κοινή δράση με άλλους Δήμους, και η πίεση για ένα ενιαίο, λειτουργικό και υψηλού πρασίνου πάρκο αντανακλούν μια ευρύτερη αντίληψη ότι το πράσινο ξεπερνά τα διοικητικά όρια: προστατεύει το μικροκλίμα, ενώνει κοινότητες και αποτελεί πυλώνα της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης.
Το Πάρκο Γουδή δεν είναι απλά πολεοδομικό έργο, αλλά κεντρικό στοιχείο βιώσιμης αστικής ανάπτυξης και ποιότητας ζωής για τον Δήμο Παπάγου-Χολαργού.
Γιώργος ΚΟΡΚΟΒΕΛΟΣ, Κάτοικος Παπάγου
