Στις 4 Οκτωβρίου η Σύγχρονη Πολιτεία Παπάγου Χολαργού με επικεφαλής τον κύριο Δημήτρη Οικονόμου τέλεσαν Επιμνημόσυνη Δέηση για τη συμπλήρωση 71 ετών από το θάνατο του Στρατάρχη Αλεξάνδρου Παπάγου και Ιδρυτή του προαστίου μας. Η τελετή πραγματοποιήθηκε στον Ιερό Ναό της Αγίας Σκέπης Παπάγου και τον επιμνημόσυνο λόγο εκφώνησε ο κ. Κωνσταντίνος Φιλιππακόπουλος. Θεολόγος – Ιστορικός και Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Αθηναϊκού – Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων (ΑΠΕ-ΜΠΕ), ο οποίος με το λόγο του ανέδειξε τη διαχρονική προσφορά και τη σημασία της παρακαταθήκης του Στρατάρχη.
Παρακάτω μπορείτε να δείτε την ομιλία του κυρίου Φιλιππακόπουλου:
Πανοσιολογιώτατε Εκπρόσωπε του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος,
Σεβαστοί Πατέρες,
κ. Υπουργέ,
Στρατηγοί, Ναύαρχοι και Πτέραρχοι,
Κυρίες και κύριοι,
Συγκεντρωθήκαμε σήμερα για να αποτίσουμε τον οφειλόμενο φόρο τιμής σε μία από τις κορυφαίες φυσιογνωμίες της νεότερης ελληνικής ιστορίας: τον Στρατάρχη Αλέξανδρο Παπάγο.
Σε μια εποχή που αναζητά πυξίδες, σταθερές αξίες και παραδείγματα ανιδιοτελούς προσφοράς, η μορφή του Αλεξάνδρου Παπάγου προβάλλει όχι απλώς ως ένα ιστορικό ενθύμημα, αλλά ως μια ζώσα παρακαταθήκη. Μια παρακαταθήκη που απευθύνεται με την ίδια διαχρονική ισχύ στους στρατιωτικούς που φυλάσσουν τις Θερμοπύλες της πατρίδας, στους πολιτικούς που διαχειρίζονται τις τύχες του έθνους, αλλά και στους πολίτες αυτού του πρότυπου προαστίου που φέρει περήφανα το όνομά του.
Τιμούμε σήμερα τον άνθρωπο που έγινε συνώνυμο του αγώνα για την ελευθερία, της νίκης, του αποτελέσματος και τέλος της ένωσης. Της ένωσης των Ελλήνων μπροστά σε κοινούς εχθρούς, μπροστά στα μεταπολεμικά προβλήματα. Ο Παπάγος κατάφερε με το έργο του και τη προσφορά του προς την Πατρίδα να αποκτήσει την αγάπη και το σεβασμό του λαού. Ήταν μετουσίωση της νίκης, της ελευθερίας και της πορείας προς το αύριο.
Ο Αλέξανδρός Παπάγος έπραξε πολλά για την Πατρίδα. Από τα χρόνια των Βαλκανικών Πολέμων, της Μικρασιατικής Εκστρατείας μέχρι τη τεράστια συνεισφορά του στην προετοιμασία του Στρατού και της χώρας για τον επικείμενο πόλεμο του 1940. Ποιος μπορεί να αμφισβητήσει τις στρατιωτικές του ικανότητες όταν υλοποίησε το σχέδιο της οχυρωματικής προστασίας της χώρας, τον πλήρη εξοπλισμό του Στρατού με νέα και σύγχρονα όπλα και τέλος το σχέδιο άμεσης και μυστικής επιστράτευσης τις παραμονές του 1940. Αλλά και στα πεδία των μαχών ο Παπάγος κατάφερε να κάνει τον Ελληνικό Στρατό συνώνυμο των ηρώων κατά τη ρήση του Τσώρτσιλ. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι η φήμη του Παπάγου είχε, από τις πρώτες εβδομάδες από την έναρξη του πολέμου, ξεπεράσει τα ελληνικά σύνορα. Απόδειξη αυτού είναι ότι στις 16 Δεκεμβρίου του 1940 ο Παπάγος γίνεται εξώφυλλο στο περιοδικό TIME με τον τίτλο «Παπάγος: ο Αρχηγός των Ελλήνων, ο Στρατός του ξέρει να πολεμά, με ότι έχει». Είναι σίγουρο ότι οφείλεται και στον Παπάγο το Έπος του 1940.
Και αργότερα στη Κατοχή και τη στάση του να παραμείνει στην Αθήνα αντί να ακολουθήσει τη τότε Κυβέρνηση και το Στρατό στην Μέση Ανατολή, δείχνει το μέγεθος της αγάπης του προς την Πατρίδα και το λαό της. Παραμένοντας εδώ, ήταν ένα σύμβολο ελπίδας για το δοκιμαζόμενο ελληνικό λαό και αυτό η Κατοχική Κυβέρνηση το γνώριζε. Γι αυτό ετοιμάζονταν να τον περάσει Στρατοδικείο και να τον οδηγήσει στο εκτελεστικό απόσπασμα. Ευτυχώς αυτό δεν έγινε εν τέλει.
Ο Παπάγος δεν θα μείνει με σταυρωμένα τα χέρια και θα ιδρύσει αντιστασιακή ομάδα, ονόματι Στρατιωτική Ιεραρχία, θα συλληφθεί λίγο αργότερα από τους Γερμανούς το 1943 και θα οδηγηθεί μαζί με άλλους τέσσερις ανώτατους αξιωματικούς σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στη Γερμανία, μεταξύ αυτών και στο Νταχάου.
Με την απελευθέρωση και την ήττα των δυνάμεων του Άξονα θα επιστρέψει στην Αθήνα και κάποια χρόνια αργότερα θα αναλάβει την Αρχιστρατηγία των Ενόπλων Δυνάμεων για δεύτερη φορά. Η εν γένει συνεισφορά του προς την Πατρίδα αλλά και το γενικό κλίμα αγάπης, σεβασμού και εκτίμησης που είχε στον Παπάγο όλοι οι Έλληνες, οδήγησαν τον Βασιλιά Παύλο τον Οκτώβριο του 1949 να του απονείμει, για πρώτη φορά σε μη μέλος της βασιλικής οικογένειας, το ισόβιο αξίωμα του Στρατάρχη.
Ο Στρατάρχης με τις αυξημένες αρμοδιότητες που συνέχισε να έχει ως Αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων πρότεινε λύσεις για την καλύτερη οργάνωση του Στρατού. Μεταξύ αυτών είναι η ίδρυση ενιαίου υπουργείου ενόπλων δυνάμεων, πράγμα που το είχε προτείνει και προπολεμικά, με αποτέλεσμα να ιδρυθεί το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Επίσης ίδρυσε το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ) του οποίου υπήρξε και πρώτος αρχηγός.
Δεν ξέχασε ποτέ όμως τους συμπολεμιστές του και τους στρατιώτες του. Με τη σκέψη αυτή και ενύστακτο ενδιαφέρον εισηγήθηκε το 1950 στη τότε κυβέρνηση το σχέδιο για τη στέγαση των αξιωματικών των Ενόπλων Δυνάμεων. Γνώριζε το πρόβλημα και ήθελε να το λύσει ως ελάχιστη τιμή σε εκείνους που πολέμησαν στα πεδία των μαχών για την Πατρίδα. Έτσι προέκυψε η ίδρυση του Αυτόνομου Οικοδομικού Οργανισμού Αξιωματικών (ΑΟΟΑ) το 1950 και τον οποίο ενίσχυσε αργότερα όταν ήταν Πρωθυπουργός.
Θα πρέπει να τονιστεί στο σημείο αυτό και να ξεκαθαριστεί, ότι τα οικόπεδα και οι κατοικίες δόθηκαν στους αξιωματικούς και στα 20 οικοδομικά προγράμματα που αφορούν το προάστιό μας με τη μορφή δανείου, οι δόσεις του οποίου παρακρατούνταν από το μισθό ή τη σύνταξη του δικαιούχου. Δεν δωρίσθηκαν ή παραχωρήθηκαν άνευ αντιτίμου όπως λανθασμένα λέγουν κάποιοι.
Το 1952 έχουμε την θεμελίωση της πρώτης κατοικίας στη διασταύρωση των οδών Ξανθίππου και Κιτίου, παρουσία του Βασιλιά Παύλου και του Πρωθυπουργού Νικολάου Πλαστήρα. Ο πρώτος δικαιούχος και πρώτος οικιστής του προαστίου ήταν ο Λοχαγός Ιωάννης Κατσαρέλλης.
Η μετέπειτα πολιτική σταδιοδρομία του Στρατάρχη Παπάγου είναι γνωστή, θα αναφέρω μόνο τρεις ιδιαίτερες στιγμές από αυτή. Με την ίδρυση του Ελληνικού Συναγερμού το 1951 προσπάθησε να συσπειρώσει γύρω του ευρύτερες δυνάμεις, αφού ως σύμβολο νίκης και αποτελεσματικότητας έχαιρε της εκτιμήσεως των περισσοτέρων πολιτικών δυνάμεων της εποχής. Αποτέλεσμα αυτού ήταν το 1952 να κατέλθουν μαζί του δυνάμεις του Κέντρου και των Φιλελευθέρων, όπως ο Γεώργιος Παπανδρέου, ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος και ο Εμμανουήλ Τσουδερός. Για άλλη μία φορά ο Παπάγος λειτούργησε ενοποιητικά και όχι διαλυτικά. Η παράταξη την οποία ίδρυσε κυβέρνησε ουσιαστικά για 11 χρόνια, αφού η ΕΡΕ του Κωνσταντίνου Καραμανλή ήταν φυσική συνέχεια του Συναγερμού.
Το δεύτερο που θα ήθελα να σημειώσω είναι η υποτίμηση της δραχμής του 1953 που δέχτηκε μεγάλη πολεμική από σύγχρονους της αλλά μακροπρόθεσμα απεδείχθη ότι ήταν σωτήρια για την οικονομία της χώρας και έβαλε τις βάσεις για την μετέπειτα ανάπτυξη της δεκαετίας του 1960.
Τέλος δεν μπορεί να μην αναφέρει κανείς, όταν μιλάει για τον Παπάγο, την τελευταία εθνική του προσφορά που ήταν η προσφυγή στον ΟΗΕ για το θέμα της Κύπρου. Οι απόψεις είναι πολλές για το αν ήταν η σωστή στιγμή να γίνει ή όχι, πάντως ένα είναι σίγουρο, ότι έκανε το Κυπριακό από τοπικό ζήτημα, διεθνές που χρειαζόταν άμεσα λύση.
Ο Αλέξανδρός Παπάγος υπήρξε μία μεγάλη προσωπικότητα που είναι πολύ κοντά μας χρονικά για να τη δούμε σε όλη της την έκταση. Συμβαίνει ακριβώς όπως αν δεις ένα έργο τέχνης σε πολύ κοντινή απόσταση. Δεν αντιλαμβάνεσαι όλη του την καλλιτεχνική αξία. Όταν το δεις από μακριά όμως, είναι σίγουρο ότι θα το θαυμάσεις. Ελπίζουμε και πιστεύουμε ότι οι ιστορικοί του μέλλοντος θα συμπεριφερθούν με αντικειμενικότητα στον Στρατάρχη Παπάγο και θα τον κατατάξουν στη χορεία των μεγάλων εθνικών προσωπικοτήτων του 20ου αιώνα.
Ο Στρατάρχης Αλέξανδρος Παπάγος υπήρξε ένας ανήρ καθήκοντος. Έζησε και αγωνίστηκε σε εποχές γιγαντιαίων συγκρούσεων και δοκιμασιών, αφήνοντας ανεξίτηλο το αποτύπωμά του στη στρατιωτική, πολιτική και κοινωνική ζωή της Ελλάδας.
Σήμερα, καθώς ατενίζουμε τη μορφή του, δεν αποτίνουμε απλώς φόρο τιμής στο παρελθόν. Αντλούμε έμπνευση για το μέλλον.
Οι στρατιωτικοί μας βλέπουν στο πρόσωπό του το πρότυπο του αφοσιωμένου και αποτελεσματικού ηγήτορα.
Οι πολιτικοί μας αντικρίζουν το υπόδειγμα του υπεύθυνου και αποφασιστικού ηγέτη.
Και εμείς, οι πολίτες αυτού του όμορφου προαστίου, αναγνωρίζουμε τον θεμελιωτή της εστίας μας και τον εμπνευστή μιας κοινότητας που οφείλει να διακρίνεται για τον πολιτισμό και την ποιότητά της.
Κλείνοντας θα ήθελα να αναφέρω δύο φράσεις του Αλέξανδρου Παπάγου. Ο Στρατάρχης έκλεινε την Ημερήσια Διαταγή της 28ης Οκτωβρίου 1940 με τη φράση “…φανήτε ήρωες”. Αυτή είναι η προτροπή του και τώρα πιστεύω, τηρουμένων των αναλογιών. Να φανούμε ήρωες απέναντι στις δυσκολίες, απέναντι στα εξωτερικές προκλήσεις που μας πιέζουν. Και οι Έλληνες έγιναν ήρωες μόνο όταν ενώθηκαν, μόνο όταν έβαλαν στην άκρη ότι τους χωρίζει και έβλεπαν μπροστά τους το καλό της Πατρίδας και μόνο.
Η άλλη φράση που αφορά τον ίδιο, είναι από την τελευταία του επιστολή μια μέρα σαν χθες στις 3 Οκτωβρίου 1955 προς το Βασιλιά Παύλο σχετικά με την αναπλήρωση του στη Πρωθυπουργία. Την επιστολή αυτή έκλεινε με τη φράση “Ηνάλωσα τον βίον εις την υπηρεσίαν της Πατρίδος”. Αυτό ακριβώς ήταν ο Αλέξανδρός Παπάγος και αυτό ας μας μείνει, ότι ήταν μια διαρκής προσφορά προς την Πατρίδα μέχρι την τελευταία του αναπνοή.
Σας ευχαριστώ.
